Taets, Eerst (-1411/12)

Eerst Taets, schepen van Wijk bij Duurstede (1358), hof- en tijnsmeester en richter van de heer van Abcoude (1388-1389, 1392), overleden 1411-1412

Gehuwd met

Alijt Dircs van Oudaen, dochter van Dijderic van Houdaen

 

Bronnen: 1) Groot algemeen historisch, geographisch, genealogisch en oordeelkundig woordenboek, David van Hoogstraten en Jan Lodewijk Schuer, tiende deel, 1733, 2) Taets van Amerongen, W.A.B. In: De Nederlandsche Leeuw, XXIVe jaargang, no. 10, 1906, 3) Taets van Amerongen, B.v.T.P. In: De Nederlandsche Leeuw, XXVIe jaargang, no.2, 1908, 4) Taets van Amerongen. Op: nl.wikipedia.org, 5) Oudaen, Ineke Dukes-Greup. In: Kastelen en ridderhofsteden in Utrecht. Stichting Utrechtse Kastelen, 1995, 6) Groenewoude, Taco Hermans. In: Kastelen en ridderhofsteden in Utrecht. Stichting Utrechtse Kastelen, 1995, 7) hetutrechtsarchief.nl, 8) onsvoorgeslacht.nl, 9) Repertorium op de lenen en tijnsen van de proosdij ten Dom, 1174-1660, J.C. Kort. In: Historische reeks Kromme-Rijngebied deel 11, 2010, 10) De lenen van de hofstede Wijk, 1355-1664 (1677), J.C. Kort. In: Historische reeks Komme-Rijngebied 6 (2001), 11) De lenen van de hofstede Woudenberg, 1368-1648, J.C. Kort. In: Historische reeks Komme-Rijngebied 6 (2001), 12) De lenen van de hofstede Abcoude, 1270-1664, J.C. Kort. In: Historische reeks Komme-Rijngebied 6 (2001), 13) Leenhoven van de heren van Vianen, 1292-1666, J.C. Kort. In: Ons Voorgeslacht, jrg. 40-43 (1985-1988), 14) razu.nl, 15) NT00061_9. Nadere Toegang op inv. nr 9 uit de Collectie Digitale Bronnen (61). M.S.F. Kemp, Februari 2018. Regionaal Historisch Centrum Zuidoost Utrecht, 16) NT00061_15. Nadere Toegang op inv. nr 15 uit de Collectie Digitale Bronnen (61). M.S.F. Kemp, Februari 2018. Regionaal Historisch Centrum Zuidoost Utrecht, 17) NT00061_20. Nadere Toegang op inv. nr 20 uit de Collectie Digitale Bronnen (61). M.S.F. Kemp, Februari 2018. Regionaal Historisch Centrum Zuidoost Utrecht, 18) NT00061_26. Nadere Toegang op inv. nr 26 uit de Collectie Digitale Bronnen (61). M.S.F. Kemp, Februari 2018. Regionaal Historisch Centrum Zuidoost Utrecht, 19) NT00061_29. Nadere Toegang op inv. nr 29 uit de Collectie Digitale Bronnen (61). M.S.F. Kemp, Februari 2018. Regionaal Historisch Centrum Zuidoost Utrecht, 20) NT00061_42. Nadere Toegang op inv. nr 42 uit de Collectie Digitale Bronnen (61). M.S.F. Kemp, Februari 2018. Regionaal Historisch Centrum Zuidoost Utrecht, 21) NT00061_53. Nadere Toegang op inv. nr 53 uit de Collectie Digitale Bronnen (61). M.S.F. Kemp, Februari 2018. Regionaal Historisch Centrum Zuidoost Utrecht, 22) Kolfschoten, Henk van Woudenberg, augustus 2024. Op: www.oudscherpenzeel.nl, 23) archiefeemland.nl, 24) geldersarchief.nl

NB: Er zijn verschillende lezingen over de afkomst van Eerst Taetse. David van Hoogstraten en Jan Lodewijk Schuer (1733) geven Jacob Taetse (zoon van Gerard van Voorne) als vader van Eerst Taetse. In twee publicaties in De Nederlandsche Leeuw (1906 en 1908) worden Willem Taetse en Heijlwich Borre van Amerongen als ouders aangegeven. De afstamming van Gerard van Voorne staat voor allen vast, maar de weg daarnaar toe niet. Ik heb zelf geen bronnen ontdekt die mij  hierover duidelijkheid geven.

Links het zegel van Eerst Taetse, hoff- en tijnsmeester en richter van de heer van Abcoude, op 11 mei 1392. Formaat 25 mm. (Bron: Archief Eemland.nl, toegang 0100, inv. nr. 1047, regest 17).

Op 29 september 1364 ‘St Michielsdach’ schepenbrief van Wijc daerbij Dirc Borre van Amerongen opdraagt aan Eerst Taetse 6 m geheten Half Scheelenhoeve, beheltelik 8 pont die Dirc maeckte aan een altaer te Wijc.

Op 22 november 1375 Ghisebrecht van Apcoude heer te Duerstede beleent Evert uten Weerde met een halve hoeve in Overlangbroek. Leenmannen Peter van Wijc, Willam van Boechout, Eerst Taetse, Wier de Witte heer Willamss en Gielis die Brune.

In 1377 wordt Pelgriim van den Steenhuse beleend met 15 hont in Wijckerweert. Over waren Eerst van Steenre, Eerst Taetse en Ponciaen van den Zijle.
Op 21 juli 1377 ‘St Maria Magdalena avont’ Evert Uten Weerde maakt Jfr Fije Jansdr van der Meer siinre wive huer lijftocht aen 5 m 94½ scaft in Wijckerweert aen 3 stucken. Over Eerst Taetse, Wijer die Witke her Willamss en Gelijs de Brune.
Op 12 oktober 1377 ‘zondach na St Victorsdach’ voor Sweder van Abcoude compareert Willam van Rijebeec Wijerss die maeckt Alijden Claesdr van Leijden sine wive
hore lijftocht aen 5 m 4h. Over waren Eerst Taetse, Ponciaen van den Zijle en Gelis die Brune.
Op 5 november 1377 ‘donderdach na Alreheijligendach’ voor Sweder heer van Apcoude compareert Eerst Taetse die zijn vrouw Jfr Aliden Dircsdr van Houdaen huer lijftocht aenden guede te Luete,
gemaakt door Ernst Taats op de helft met en op het geheel zonder kinderen, zoals heer Simon van Haarlem, van wie Pieter van Leut afwon. Op 21 september 1401 krijgt Ernst Taats 3 morgen ½ hont ten eigen, waarna overdracht aan Herman van Oevel voor het klooster te Wijk, bevestigd door Hendrik van Leeuwen, rechter, en Wier de Witte en Hubert van der Weide, schepenen.
Op 5 november 1377 is Ernst Taats beleend met 6 morgen in twee stukken in het goed te Rijningen in het kerspel Wijk, zoals heer Simon van Haarlem met lijftocht van Aleid, dochter van Dirk van Oudaan. Op 29 september 1407 Jan van Amerongen.

Op 13 mei 1379 ‘dinsdach na H. Pinxterdach’ Eernst van Hijndersteijn maakt Jfr Lijsebette heren Ghisebrecht Cockxdochter Domproest tUtrecht hoer lijftocht aan 12½ m inde Melcwijck en 8 m in Nederlangbroek inde 30 Hoeven. Over waren her Ghisebrecht van Hardenbroeck ridder en Eerst Taetse.

In 13.. is Ernst Taets beleend met goed in Poedelwijk, belast met 10 schelling. Op 17 september 1400 is Jan van Broekhuizen Florisz beleend met het goed Podelwijk met toebehoren, dat Ernst Taets in achterleen houdt.

In 13.. is Ernst Taats beleend met 3 morgen in Wijkerbroek zoals gekocht van Otto van Heukelum. Op 29 oktober 1406 Jan van Amerongen bij overdracht door Ernst Taats, zijn vader. In 1408 Jan Amerongen, zoon van Ernst Taats.

In 13.. is Ernst Taats beleend met de huizing en hofstede, waar Pieter Standert op woonde, in Wijk. Op 29 oktober 1406 Jan van Amerongen bij overdracht door Ernst Taats, zijn vader, eventueel te komen op Daam Taats, zijn broer. In 1408 Jan van Amerongen, zoon van Ernst Taats. Op 25 december 1416 Gerard van Wamel bij overdracht door Govert van Zuidoord, die verkreeg van Jan van Meerten, die verkreeg van Daam, zoon van Ernst Taats, die verkreeg van Jan van Amerongen, met lijftocht van Ida, zijn vrouw.

Op 13 juli 1380 ‘woensdach na St Margrietendach’ voor Willam heer van Apcoude compareert Willam van Raelt die zijn huisvrouw Lisebetken Ghisebrechtsdr van Wijc hoer lijftocht maeckt aen de helft van 5½ m die hij te leen houdt. Over waren Eerst Taetse en Steven van Boechout.

Op 26 september 1382 is Willem van Groenewoud beleend met 34 morgen op Eecrijs, tijns- en tiendvrij, die nog 1 morgen in eigendom zou hebben, met lijftocht van Machteld, dochter van Ernst Taats, zijn vrouw. 

Op 21 oktober 1383 ‘opter Elfdusent Maechden dach’ draagt Eerst Taetse, met machtiging van Willam heer van Apcoude en van Duersteden, en diens vrouw Marie van Wailkoert, voor schout en buren in het gerecht van Johan van Homoet op die Velthusen en in dat van Jan Wale in het kerspel van Linschoten, den vrijen eigendom van alle goederen van den heer van Apcoude aldaar over aan Henric, heer van Montfoort.

Op 1 juni 1386 is Daam Ernst Taatsz beleend met de helft van 24½ morgen land in Slappendel, bij overdracht door Goede Armgardenz. Op 29 oktober 1406 Jan van Amerongen bij overdracht door Daam Ernst Taatsz, zijn broer, met lijftocht van zijn vader. In 1408 Jan van Amerongen, zoon van Ernst Taats.

In 1387 is Ernst Taats beleend met het goed te Dashorst met toebehoren, bij overdracht door Jordaan Dirksz van Ronselaar, krijgt ten eigen en verhuurt Herman Snider, gehuwd met Margaretha, burger van Amersfoort.
Op 26 januari 1387 ‘dinsdach na St Agnietendach’ Heijnric Baers Jacobssoenssoen ontving 7½ hont in Tulle, strekkend van de Wetering tot de Middelsloet. Dit ontfinc Heijnric van Baers’ siin vaders doot. Mannen: Eerst Taetse en Gielis die Brune.

Op 10 maart 1388 is Daam Ernst Taatsenz beleend met 7 morgen land aan de Breudijk onder Harmelen, bij overdracht door Herman Willem Maaslandsz, eventueel te komen op Jan van Amerongen, zijn broer, en Herman Maasland zal daarom 100 pond opdragen, wat hij 23 mei 1404 afkoopt. Op 17 maart 1388 lijftocht van Herman Maasland, gemaakt door Ernst Taats.

In 1389 krijgt Wouter Jacob Huismansz ten eigen een akker in Ankeveen voor 52 Gelderse guldens aan Ernst Taats voor de leenheer Willem, heer van Abcoude.

Op 5 februari 1392 ‘donderdach na Purificatio’ Wijllam Overdam plach te houden 12 m op Cotervelt. Her Ghisebrecht van Herdenbroeck en Eerst Taets verclaren erover te zijn geweest dat Willam Overdam Adelisen zijn vrouw lijftochtte in 6 m van deze 12 malsvoren, ten tijde van heer Ghisebrecht van Apcoude zaliger, 1392 Do na Jaersdach.
Op 11 april 1392 ‘Witte donderdag’ her Jan van Rienensteijn dat hus ende hofstede tot Rinesteijn daer Ghisbrecht van Blommenweerde onse man van plach te wesen, te Coten in den Rijn tussen de Kuedijck E en her Jan selve A. Hij makede vrouwe Margrijet Jansdr van Ameronghen sinen wive hoir lijftocht. Op 22 september 1393 ‘St Mauriciusdach’ transporteert (en zijn huisvrouw schold lijftocht quijt) dit aan Eerst Taetse.
Op 11 mei 1392 ‘op sinte Pancreas avont’ oorkondt Eerst Taetse, hoff- en tijnsmeester en richter van de heer van Abcoude, Aernout van Landaes en Lubbert Heijne Lubberts soens soen, tijnsgenoten, dat Johan van Liesfelt en Bate van Ronselaer zijn vrouw overgedragen hebben aan Ghisebert Botter, namens Segher Ghisebert Seghers soens soen de onverdeelde helft van twee hoeven land van het erf Ronselaar, waarbij Ghisebert Zeghers soen en Lisebet zijn vrouw pachters blijven.
Op 27 september 1392 is Ernst Taats beleend met 6 morgen land in Lakerveld, zijnde hofleen. Op 21 augustus 1412 Dirk van Oudaan. Op 27 februari 1420 Dirk van Oudaan. Het leen is aan de leenheer (heer van Vianen) gekomen.

Op 16 mei 1393 krijgt Otto van Woudenberg ten eigen van Ernst Taats een halve hoeve in Zeist voor de leenheer in ruil voor een kamp in het kerspel Leersum, groot een hoeve, genaamd Jan Wilden Kamp.

Op 12 mei 1394 ‘St Pancraesdach’ voor Willam heer van Apcoude compareert Bor van Delen en draagt op 15 hont in Wijkerweert over aan Willam Cloetinck Henricssoen. Over waren Eerst Taetse, Peter van Wijck en Wijer de Wit.

Op 17 december 1395 ‘woensdach na St Luciendach’ voor heer Willam heer van Apcoude, Henric van Lewen richter, Steven van Boechout, Henric Cluetinc, Willam Hermanss, Gosen Heijnens en Johan Frambach scepenen te Wijc, compareert Eerst Taetse en transporteert op dhr van Apcoude vrsz de leenweer van 6 m in Wijc nl. 5 m in een camp tusschen Eerst Taetsen zijn voorsz. en den Dijc daer een grave aen beijde sijden leijt; noch 1 m weijdelant in de Opslage teijnde dese voirss 5 m, bo dhr van Apcoude dat Dirc van Oudaen van hem te lene hout – nu op Dirc van Oudaen Eerst Taetsensoen.

1395 Landerijen van de Dom te Cothen: Erst Taets, 3½ m. 1399 Pachten e.d. van de Dom te Cothen: Ernst Taets 3½ m. 1402 Goederen te Cothen van de Dom: Erst Taets 3½ m. 1407 Goederen te Cothen van de Dom: Erst Taets 3½ m. 1417 Landerijen van de Dom te Cothen: Erst Taets, 3½ m.

Op 16 oktober 1398 ‘St Gallendach’ Rijquijn van den Velde bekent dat Aelbert Aelbertss hem ten volle betaald heeft 125 gouden geldersche gulden als van mijnre moeders erve zaliger, als geseijt was bij Eerst Taetse, Godevaert van Amersfoerde, Aernt van Zambrinck, Gijsbert van Lockhorst en Borre Timanss van der Stege; en nog 25 gu die mijn moeder besproken had Lijsbet mijnre bastaert dochter.

Op 17 september 1400 Jan van Broechusen Florenss ontving de goederen te Derthesen die Florens van Broechusen x Fijen sijn ouders hadden, waaronder het goet te Podelwiick dat Eerst Taets voert te lene hout van die van Broechusen.

Op 13 augustus 1406 ‘woensdach na St Laurens’ transporteert Eerst Taets op heer Willam van Abcoude de leenweer van 3 m gen. de Rijn, gelegen bij Wijc int Leutergerecht.
Op 29 oktober 1406 ‘vrijdach na St Sijmon en Judendag’ Eerst Taets droech op hws en hofstat tot Rinesteijn. Wordt nu beleend Daem Eerst Taetsensoen, sterft hij zonder kinderen, dan te komen op Jan van Amerongen sine broeder, behoude liken Eerst’s lijftocht.

Op 24 juni 1412 ‘ St Johansdach Decoll.’ voor Johan van Meerten richter, Henric van Lewen en Vrederic Taetse, scepenen, compareert Daem Taetse en transporteert op heer Aernt van Derthesen en Jacob van der Cwl t.b.v. het Gasthuijs 2 hont opt Sant die Daem ontfangen had van Johan van Gruenewoude.

Op 28 mei 1413 voor Peter van Wiic richter, Heinric van Lewen en Johan van Rijebeec, scepenen; compareren Jan van Wijc bastaert van Apcoude en Goedert van Swtoert vanwege ons lief here van Gaesbeec; een segghen tusschen Willam van Gruenewoude ende Otte Rumerss van hun ghebreke ende scele over een erve dat Eerst Taetse te wesen plach, medegave met Jfr Mechtelden Eerst Taetsendr. Willam mag zich eijgenaer noemen en het verkopen.
Op 12 december 1413 ‘St. Lucienavont’ transporteert Gijsbert Scaij Herman Bocssoen op Daem Taets 1 m in die Bijlaer.

In 1441 Jacob heer van Gaesbeeck, Melis Uten Enge en Jan van Wijck enerzijds, Dirck van Houdaen, Frederick van Drakenborch en Jonge Jan van Lichtenberch anderzijds. Jan Taets van Amerongen gaf Eerst Taets van Amerongen – Tijman Mouwers Jans wijf was van Driebergen met Janna hoer dochter, Jfr Geertruijt die Peter Mouwerswijf was en Jan Mouwer, gaven toen Eerst x Jfr Janna Jansdr van Driebergen huwelijkse voorwaarden maakten.

 

Uit dit huwelijk:

1  Machteld Eerst Taets, overleden 1382-1392. Gehuwd met Willem van Groenewoude, maarschalk van het Eemland, kastelein van van het bisschoppelijk kasteel Stoutenburg bij Leusden (1383), zoon van Jan van Groenewoude, overleden 1408-1416

2  Dirc van Oudaen

3  Daem Taetsen, heer van Rijnestein te Cothen (1407-1416), richter van Wijk bij Duurstede (1409-1410, 1412), overleden < 1433. Gehuwd met NN van Rijn. Gehuwd met Wonne Wouters

4  Jan van Amerongen, schepen (1423-1428, 1433-1434, 1443-1444), raad (1431-1432, 1435-1436) en ouderman (1437-1438) van Utrecht, overleden 6 juni 1450. Gehuwd met Margaretha van Colverschoten, dochter van Willem van Colverschoten en Margaretha van Woudenberg, overleden 14 april 1423

5  Gherijt Taets, overleden 1430. Gehuwd met NN Roelofs van Wijckersloot, dochter van Roelof van Wijckersloet en Belije Schade

6   Jacob Taetsen, burger van Utrecht (1383). Gehuwd met Margareta Hendricks Dois

7  Haese Taetsen, Gehuwd met Jan van Meerten van Abcoude, bastaardzoon van Willem van Abcoude en Johanna van Meerten